लाइफस्टाइल डेस्क, नवी दिल्ली. पॉलीसिस्टिक ओव्हेरियन सिंड्रोम (PCOS) ही आज प्रत्येक स्त्रीसाठी एक सामान्य संज्ञा बनली आहे. पूर्वी, ही स्थिती वयाच्या 30 वर्षांनंतर दिसून येत असे, परंतु आता शालेय वयातील किशोरवयीन मुली आणि 20-25 वयोगटातील तरुण महिलांमध्ये याची प्रकरणे झपाट्याने वाढत आहेत.

हा केवळ हार्मोनल असंतुलनाचा प्रकार नाही, तर जीवनशैलीशी संबंधित एक गंभीर समस्या आहे. त्यामुळे, आपला धोका कमी करण्यासाठी जीवनशैलीतील हे घटक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

कमी वयात पीसीओएसची प्रकरणे का वाढत आहेत?

  • खाण्याच्या चुकीच्या सवयी – आजच्या आहारात रिफाइंड पीठ, साखर आणि पॅकेज केलेले पदार्थ मोठ्या प्रमाणात असतात. या पदार्थांमुळे शरीरातील इन्सुलिनच्या पातळीत अचानक वाढ होऊ शकते, ज्याचा थेट परिणाम अंडाशयाच्या कार्यावर होतो.
  • बैठी जीवनशैली – स्क्रीनसमोर जास्त वेळ घालवणे आणि शारीरिक हालचाल कमी होणे यामुळे वजन वाढू शकते. लठ्ठपणा हे पीसीओएसचे (PCOS) एक प्रमुख कारण आहे.
  • तणाव आणि झोपेचा अभाव – अभ्यास, व्यावसायिक दबाव आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहण्याच्या सवयीमुळे शरीराची जैविक लय (circadian rhythm) बिघडते, ज्यामुळे हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते.

पीसीओएसची लक्षणे ज्याकडे तुम्ही दुर्लक्ष करू नये

  • अनियमित  पाळी
  • चेहऱ्यावर, हनुवटीवर किंवा शरीरावर नको असलेले केस
  • अचानक वजन वाढणे, विशेषतः पोटाच्या खालच्या भागात
  • वारंवार मुरुम आणि केस गळणे
  • मानेच्या मागच्या किंवा बाजूच्या त्वचेचा काळपटपणा

पीसीओएसचा धोका कमी करण्यासाठी तुम्ही काय करू शकता?

  • तुमच्या आहाराकडे लक्ष द्या: तुमच्या आहारात ओट्स, लापशी, ब्राऊन राईस यांसारख्या जटिल कर्बोदकांचा आणि प्रथिनांचा समावेश करा. गोड पदार्थ आणि शीत पेये पूर्णपणे टाळा.
  • नियमित व्यायाम – तुम्हाला जिममध्ये खूप कष्टदायक व्यायाम करण्याची गरज नाही. दररोज 30-40 मिनिटे वेगाने चालणे, योगा किंवा नृत्य करणे देखील हार्मोन्स संतुलित ठेवण्यासाठी आश्चर्यकारक परिणाम करू शकते.
  • तणाव व्यवस्थापन – ध्यान करा किंवा दीर्घ श्वासोच्छ्वासाचे व्यायाम करा.
  • पुरेशी झोप घ्या – रात्री 7-8 तास गाढ झोप घ्या. ही तुमच्या शरीराची स्वतःची दुरुस्ती करण्याची आणि हार्मोन्सना पुन्हा संतुलित करण्याची वेळ असते.
  • वजन व्यवस्थापन – तुमच्या एकूण वजनाच्या केवळ 5-10% वजन कमी केल्याने तुमची मासिक पाळी नियमित होण्यास मदत होऊ शकते.

    हेही वाचा: आपल्या आहारात करा नायट्रेटयुक्त या 10 भाज्यांचा समावेश, कमी होईल हृदयविकार आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका