लाइफस्टाइल डेस्क, नवी दिल्ली. आंबा हे उन्हाळ्याच्या हंगामातील सर्वात मोठे आकर्षण आहे. त्याला 'फळांचा राजा' असे उगाच म्हटले जात नाही. होय, त्याची चव देशा-विदेशात सर्वत्र आढळते. पण तुम्हाला माहित आहे का की, बाजारातील प्रचंड मागणी पूर्ण करण्याच्या प्रयत्नात, काही लोभी व्यापारी आंबे रातोरात पिकवण्यासाठी धोकादायक रसायनांचा वापर करत आहेत? अलीकडेच हैदराबादमधील एका घटनेने याकडे सर्वांचे लक्ष वेधले आहे.
हैदराबाद पोलिसांकडून मोठा खुलासा
एका मोठ्या कारवाईत, गोशामहल पोलीस ठाण्याच्या अधिकाऱ्यांनी बाजारात विकले जाणारे सुमारे 200 किलो रासायनिक पद्धतीने पिकवलेले आंबे जप्त केले.
अन्न सुरक्षा नियमांनुसार, आंब्यांच्या 20-किलोच्या बॉक्समध्ये या रसायनाची जास्तीत जास्त पाच पाकिटे वापरता येतात, परंतु जास्त नफ्याच्या लोभापायी व्यापारी प्रत्येक बॉक्समध्ये सहा पाकिटे टाकत होते. या फसवणुकीविरोधात, अन्न भेसळ आणि जनतेच्या जीविताला धोका निर्माण केल्याबद्दल पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला असून, बाजारांमधील पाळत वाढवली आहे.
आंबे पिकवण्याबाबत FSSAI चे नियम काय आहेत?
भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने (FSSAI) लोकांचे आरोग्य लक्षात घेऊन 2011 च्या नियमांनुसार काही कठोर नियम बनवले आहेत:
इथिलीनचा सुरक्षित वापर: फळे पिकवण्यासाठी इथिलीन वायूचा वापर केला जाऊ शकतो, परंतु त्याचे प्रमाण 100 ppm (100µl/L) पेक्षा जास्त नसावे.
या वायूंवर संपूर्ण बंदी आहे: फळे पिकवण्यासाठी कार्बाइड वायू किंवा ॲसिटिलीन वायूचा वापर पूर्णपणे बेकायदेशीर आहे, कारण ते मानवी शरीरासाठी अत्यंत हानिकारक ठरू शकतात.
इथिलीन वायू सुरक्षित का आहे?
खरं तर, एथिलीन हे फळांमध्ये नैसर्गिकरित्या तयार होणारे एक संप्रेरक आहे आणि ते फळांना पिकण्यास मदत करते. त्यामुळे ते ग्राहकांसाठी धोकादायक नसते.
थेट संपर्क टाळा: फळे लवकर पिकवण्यासाठी इथिलीन बाह्य स्रोतांकडून (जसे की इथेनॉल किंवा इथिलीन गॅस सिलिंडर) पुरवले जाऊ शकते, परंतु असे कोणतेही रासायनिक पॅकेट किंवा स्रोत फळांच्या थेट संपर्कात येऊ नये.
घरीच रासायनिक आंबे कसे ओळखावेत?
बाजारातून आंबे विकत घेतल्यानंतर, तुम्ही या सोप्या आणि स्मार्ट पद्धती वापरून त्यांची शुद्धता तपासू शकता:
पाणी चाचणी
ही सर्वात सोपी पद्धत आहे. आंबे पाण्याच्या बादलीत टाका. जर ते बुडाले, तर ते नैसर्गिकरित्या पिकलेले आहेत, पण जर ते पृष्ठभागावर तरंगले, तर ते रासायनिकरित्या पिकलेले आहेत.
रंग आणि दिसण्याकडे लक्ष द्या
नैसर्गिक आंब्यांमध्ये रंगाची थोडी विविधता असते, तर रासायनिक प्रक्रिया केलेले आंबे आतून एकसारखे पिवळे किंवा नारंगी दिसतात आणि त्यांना एक विचित्र चमक असते. तसेच, जर आंब्यावर रासायनिक इंजेक्शन दिल्याची कोणतीही चिन्हे दिसली, तर ते खाणे टाळा.
स्पर्श आणि वास
खऱ्या आंब्यांना गोड आणि सुखद सुगंध असतो. याउलट, बनावट आंब्यांना एक विचित्र रासायनिक वास येतो. इतकेच नाही तर, रासायनिक पद्धतीने पिकवलेले आंबे स्पर्शाला खूप मऊ लागतात, कारण त्या रसायनांमुळे त्यांच्यातील पेशीभित्तिका विरघळतात.
चवीनुसार ओळखा
जर आंब्याची चव बेचव लागत असेल, विचित्र लागत असेल किंवा तोंडात वाईट चव राहत असेल, तर हे स्पष्टपणे दर्शवते की त्यात रसायनांची भेसळ आहे.
बेकिंग सोडाचा वापर
पाण्यात थोडा खाण्याचा सोडा घालून त्यात आंबे 15 ते 20 मिनिटे ठेवा. त्यानंतर, आंबे बाहेर काढून धुवा. धुतल्यानंतर आंब्याच्या सालीचा रंग बदलल्यास, याचा अर्थ असा होतो की आंब्यांना चमकवण्यासाठी रासायनिक प्रक्रिया किंवा पॉलिशिंग केले गेले आहे.
हेही वाचा: Lemon Pickle: ना तेलाचा त्रास, ना खराब होण्याची भीती; या सोप्या पद्धतीने घरीच बनवा गोड आणि आंबट लिंबाचे लोणचे
